|
Yezidilik, Ortadoğu kökenli bir
dindir. Yezidiler çoğunlukla Kürt olup,
ağırlıklı olarak Irak'ın Musul kentinde
yaşamaktadırlar. Suriye, Türkiye, İran,
Gürcistan ve Ermenistan'da da cemaatleri bulunan
Yezidiler'in bugünkü toplam sayısının 500,000
civarında olduğu tahmin edilmektedir. Ayrıca
başta Almanya ve İsveç olmak üzere Avrupa
ülkelerinde de birçok göçmen Yezidi
yaşamaktadır.
Din
Yezidiler Melek Tavus'a ibadet ederler. Melek
Tavus İslam Dini'ne göre Allah tarafından
Şeytan'a çevrilmiş melektir. Ancak Yezidi
inancında kötü bir melek değil, Allahtan sonra
en değerli ve iyi melektir.Yaptıkları dinsel
vecibeler islam dinine aykırıdır.Yezidiler
müslümanlar tarafından iyi satanistler olarak
bilinir.
Yezidilik'ten önceki ilahi dinlerde anlatılan,
şeytanın, yaratıcının buyruğuna rağmen insan
karşısında eğilmeyip saygı göstermemesi, onun
aslında ne kadar asil olduğunun tüm evrene
ispatıdır ve yaratıcı tarafından sınanmıştır.
İşte bu sınavı başarı ile verip tüm insanlığın
ve dünya işlerinin başına geçme hakkını
kazanmıştır.
Ancak burada Şeytan'ın sahip olduğu özellikler
diğer dinlerden farklıdır. Yezidilikte tanrı
dünyanın sadece yaratıcısıdır, ancak sürdürücüsü
değildir. Tanrısal iradenin vücut bulması için
Şeytan bir nevi aracılık rolü üstlenmiştir.
Şeytan "Melek Tavus" olarak adlandırılır ve bir
tavus kuşu ile simgelenir. Tanrı özünde iyilikle
dolu olduğundan ibadet edip onun gönlünü
kazanmak gerekmez. Aksine ibadetin ona değil içi
kötülüklerle dolu olana, Tavus'a yapılması ile
kötülüğün en büyük kaynağından korunulur. Bu
anlamda iyilik ve kötülüğün kaynağı aslında
Melek Tavus'tur. Ahiret inancı gibi sonradan
hesap verilecek bir yerin varlığı söz konusu
değildir. İnsanın inanışına ve yaşayışına göre
dünya cennete de cehenneme de dönüşebilir. Melek
Tavus bütün bu işlerin denetleyicisi ve tanrının
bu dünyadaki gölgesidir.
Ayrıca Yezidiklik'teki Melek Tavus incancı ile
eski Zerdüştlük ve Mitraistlik'den
etkilenmiştir. Günümüzde, Yezidiler oldukça
kapalı ve geleneklerine bağlı olarak
kültürlerini devam ettirmektedirler.
Melek
Tavus
Yezidilerde Yaradılış
Başlangıçta Tanrı Azda kendi ateşinden Melek
Tavus'u yaratır ve ona evreni ve insanı yaratma
görevini verir. Bununla birlikte yaradılış
işinde Tavus'a yardımcı olacak altı melek daha
yaratır. Bunun üzerine Melek Tavus, Azda'nın
verdiği buyruk doğrultusunda ve yine Azda'dan
aldığı bir toz ile Erkek ile Kadın'ı, ve evreni
yaratır. Ayrıca ayak işlerini görmesi için de
dört tane de cin.
Daha sonra Melek Tavus yarattığı bu iki insanı
takdim etmek üzere Azda'nın yanına gider ve Azda
Melek Tavus'a "Bundan sonra bu iki insana tabi
olacaksın" der. Bunun üzerine Melek Tavus "Bu
iki insanı yaratan yoktan vareden benim niçin
onlara tabi olayım ben sadece beni yaratan sana
tabi olur, sana ibadet ederim" der. (Aslında
Melek Tavus burada kibrinden değil Azda'dan
başkasına inanmanın şirk olacağını bildiğinden
İnsanlara secde etmemiştir.)
Bu ilk iki insandan toplam 80 çocuk dünyaya
gelir. Daha sonra bu ilk iki insan, ideal insan
konuda anlaşmazlığa düşerek kavgaya tutuşurlar
ve sınavdan geçirilmelerine karar verilir. Her
ikisi de bir küpe ruhlarını, düşüncelerini
doldururlar ve ağzını kapatırlar. 40 gün sonra
Erkek olanın küpünden Şahid bin Car adında güzel
bir genç çıkar. Kadınınkinden ise sürüngenler,
akrepler, çıyanlar.
Adam Şahid bin Car'ı o kadar sever ki diğer 80
çocuğuyla artık ilgilenmez olur. Bu da kadın ve
80 çocuğu arasında kıskançlık ve nefrete neden
olur. Karar verirler Şahid bin Car
öldürülecektir. Kadın bir parola belirler ve
suikastın yapılacağını bu parolayla
bildireceğini söyler. Ancak her şeyi bilen ve
duyan Melek Tavus'u hesaba katmamıştır Melek
Tavus, yarattığı dört cine emir verir ve cinler
gece olunca bu 80 çocuğun ağızlarına üflerler.
Uyandıklarında 80'i de farklı dil
konuşmaktadırlar. Bu sebeple annelerinin
söylediği parolayı da anlayamazlar Şahid bin Car
böylelikle Melek Tavus'un sayesinde kurtulur.
Daha sonra Şahid bin Car'a dişi bir melek
gönderilir ve bundan olan çocuklar Yezidilerin
atalarını oluşturur, diğer 80 çocuktan dünyaya
gelenlerse diğer insanları oluştururlar.
Yezidilikte
İnanç
Yezidiler kendilerine "Azday Halkı" adını
verirler. İnançları arasında.
Dünya sonsuzdur, dünyayı yaratan tanrı onu asla
yıkmaz.
Doğanın korunması ve doğaya saygıyı benimserler.
Günde üç defa güneşe dönerek ibadet edilir.
Çarşamba gününü dinlenme günü olarak kabul
ederler çünkü, Melek Tavus'un yaratıldığı gün,
İlk iki insanın yaratıldığı gün ve Şahid bin
Car'ın meydana geldiği gündür çarşamba.
Sonradan Yezidi olmaya izin verilmez.
Şeytan'ın adını telaffuz etmek haramdır
Şeytan'ın adını anımsatan kelimeleri anmak (Kitan,
Şar, Şat, mel'un, na'l, lucifer) haramdır.
Yezidiler'in Kutsal Kitapları
Yezidiler'in iki kutsal kitabı vardır.
Meshaf Reş
Kitab el Celve
Meshaf Reş ya da Türkçe Siyah Kitap: olarak
bilinen bu kitap 15. yy da yazılmıştır ve
Yezidiler'in mitolojisini anlatır. Ayrıca
kitabın sonunda Yezidiler'in yapmalarının yasak
olduğu şeyler bildirilir.
Kitab el Celve ya da Tanrısal İzahatlar: Daha
geniş bir zaman diliminde yazılmış, Yezidiler'i
bilgilendiren bir kitaptır. Bu kitabın içide bu
kitabın sadece Yezidiler tarafından okunması
gerektiği ve yabancıların eline geçmemesi
gerektiği bildirilmiştir. Beş bölümden oluşur.
Birinci Bölüm: Melek Tavus'un ezeli oluşu, ve
sıfatları. Diğer dinlerin artık hükümsüz oluşu
ve kitaplarının geçerlililiğini yitirmiş olduğu.
İkinci Bölüm: Ödül ve Ceza, Reenkarnasyon.
Üçüncü Bölüm: Herşeyin Melek Tavus'un
denetiminde olduğunu anlatan bölüm.
Dördüncü Bölüm: Mevsimler, yasalar ile ilgili
bilgiler ve yabancı inançlara kapılmamak
gerektiğine dair uyarılar.
Beşinci Bölüm: Kendisini simgeleyen kavramlara
saygılı olmayı buyuran bölüm.
Not:Halen Mardin Çevresinde Yaşamakta Olan
Yezidiler Sayıca Çok Azalmış Durumdalar.
kaynak:Wikipedia
|
